پوکی استخوان یک بیماری پیش رونده است که منجر به استخوان های شکننده تر در هنگام سالخوردگی می شود. استخوان های شکننده احتمال بیشتری برای شکستن دارند، به خصوص استخوان های مچ دست، لگن و ستون فقرات بیشتر در معرض خطر هستند. در این بیماری علائم دیر ظاهر می شوند و شامل: کاهش وزن است که به علت ضعیف شدن ستون فقرات می باشد. بیمار ممکن است حس کند که لباس هایش دیگر مناسب اون نیست و شلوارهایش بلندتر از او هستند. قد بیماران ممکن است تا حدود 15 سانت کوتاه تر شود. علائم دیگر استخوان های شکننده، درد استخوان، درد ماهیچه ها و علائم دیگر می باشند.
تشخیص زود هنگام و درمان پوکی استخوان در کاهش سرعت بیماری مهم هستند. پوکی استخوان می تواند با روش هایی مانند پیشینه پزشکی و خانوادگی، تست تراکم استخوان، تست خون، عکس اشعه ایکس ستون فقرات و CT از ستون فقرات، تشخیص داده شود.
تعدادی دارو و روش های درمانی وجود دارند که ممکن است در افزایش تراکم استخوان موثر باشند. درمان جایگزینی استروژن، Alendronate، Raloxifene و کلسی تونین برخی از این داروها می باشند. با این حال، بهترین درمان پیشگیری است.
چه چیزی روی وقوع پوکی استخوان تاثیر می گذارد؟
دلیل واحدی برای پوکی استخوان وجود ندارد. خطر ایجاد پوکی استخوان به عواملی مرتبط است که می تواند منجر به ضعف استخوان ها شود که شامل:
- پیشینه خانوادگی – اگر در خانواده ای با پیشینه پوکی استخوان یا والدینی که شکستگی لگن دارند هستید، به احتمال زیاد پوکی استخوان خواهید داشت.
- داشتن بیش از 50 سال سن
- جنسیت – پوکی استخوان بیشتر در بانوان شایع است؛ زیرا استخوان های کوچکتری دارند و در طی دوران یائسگی استروژن بیشتری از دست می دهند.
- کمبود وزن (برای مثال، شاخص توده بدنی کمتر از 19 باشد).
- بیماری های بالینی خاص – مثل روماتیسم مفصلی، پرکاری تیروئید و بیماری کرون (نوعی التهاب روده)
- داروهای خاص – مانند استروئید و برخی درمان های بیماری کرون
- سبک زندگی ناسالم – فعالیت بدنی کم، استعمال سیگار، استفاده بیش از حد الکل، کمبود کلسیم و ویتامین دی
آیا نشانه ای از پوکی استخوان دارید؟
متاسفانه پوکی استخوان هیچ علامتی ندارد و نمی توانید متوجه بشوید که استخوان هایتان ضعیف تر شده اند؛ یعنی این که پوکی استخوان معمولا تا زمانی که استخوانی بشکند تشخیص داده نمی شود.
نشانه هایی وجود دارد که می توانید با توجه به آن ها متوجه ضعیف شدن استخوان های کمر خود شوید. اگر متوجه هر کدام از علامت های زیر شدید بهتر است با پزشک خود مشورت کنید.
تحلیل رفتن لثه
تحلیل لثهها یک مشکل شایع است که میتوان آن را به عوامل متعددی نسبت داد، از جمله تحلیل استخوان. دندانها به استخوان فک متصل هستند و اگر استخوان فک تحلیل شود، لثهها نیز تحلیل خواهند شد. مطالعات روی بانوان نشان داده است که تحلیل استخوان فک در ارتباط با کاهش تراکم مواد معدنی استخوانها در نواحی مثل اجسام مهرهای ستون فقرات کمری قرار دارد. در طی ملاقات با دندانپزشک، تصاویر رادیوگرافی میتواند به او کمک کند تا تحلیل استخوان را انجام دهد. بنابراین، از دندانپزشک خود بخواهید که هر اطلاعات و نظریهای که از آزمایش و تصاویر رادیوگرافی استخوانهای شما بدست میآید را با شما به اشتراک بگذارد.
کاهش قدرت گرفتن اشیاء
همانطور که مسن تر می شویم، یکی از مطمئن ترین روش های برای کاهش خطر شکستگی استخوان برای ما، جلوگیری از افتادن است – و برای این منظور، تعادل مناسب، قدرت کلی ماهیچه ها و قدرت گرفتن اشیاء ضروری می باشند.
گرفتگی عضلات، درد ماهیچه ها و درد استخوان
همانطور که سن ما بالاتر می رود، اکثر ما درد را به عنوان قسمتی از زندگی می پذیریم، اما این علائم ممکن است نشان دهنده این باشد که استخوان ها نیاز به مقداری حمایت دارند. درد ماهیچه و استخوان اغلب نادیده گرفته می شوند، اما نشانه کاملا مستند آن کمبود شدید ویتامین D است که یکی از مهمترین سازنده های استخوان است. بر اساس نظر متخصصین، کمبود ویتامین D به مقدار هشدار دهنده ای رسیده و محققین جهان ارتباط آن را با درد عضله بررسی کرده اند. گرفتگی عضلات علامت دیگری است که باید مورد توجه قرار بگیرد. ممکن است مکانیسم های متعددی باعث گرفتگی عضله کل پا و ران شود، اما گرفتگی عضلات کل پا که در شب رخ می دهد، اغلب علامت کاهش شدید سطح پتاسیم، منیزیم و کلسیم خون در طی شب و زمانی که غذایی مصرف نمی کنید، می باشد. اگر این وضعیت استمرار داشته باشد، تحلیل شدید استخوان می تواند رخ دهد.
کاهش قد
هنگام پا به سن گذاشتن، کاهش قد امری شایع می باشد و پیش زمینه هایی برای آن نیز وجود دارد که شامل وضعیت بدنی نامناسب و شکستگی مهره ها می شود. حالت نامناسب بدنی ممکن است به معنی تحلیل استخوان نباشد، اما می تواند نشانگر ضعیف شدن ماهیچه های اطراف ستون فقرات باشد و از آنجا که ماهیچه و استخوان در یک واحد کار میکند و معمولا همزمان با هم قوی یا ضعیف می شوند، احتمالا نهایتا تحلیل عضله با تحلیل استخوان در ارتباط می باشد.
آمادگی بدنی پایین
پوکی استخوان، با کاهش کلی آمادگی جسمانی که با ظرفیت هوازی اندازهگیری میشود، قدرت عضلانی و حتی تعادل مرتبط میباشد. اگر آمادگی عمومی جسمانی کاهش یابد، احتمالاً توده استخوانی نیز کاهش مییابد. اما به جای ترسیدن یا نگران شدن از این تغییرات، میتوانید از این فرصت برای توجه بیشتر به سلامت شخصی و طول عمر خود با مراقبت از استخوانها استفاده کنید.
حتی بانوانی که در تمام طول عمر خود کم تحرک بودهاند، میتوانند دستاوردهای قابل توجهی داشته باشند. آنها میتوانند با تناسب جسمانی بهتر، در هنگام انجام برنامه ورزشی متعادل که بر اساس نیازهای آنها طراحی شدهاند، پیشرفت کنند. همچنین، افرادی که در دهههای ۸۰ یا ۹۰ از عمر خود هستند، همچنان توانایی تطابق و واکنش به آموزشهای قدرتی و استقامتی را دارند.
بنابراین، به جای نگرانی از کاهش توده استخوانی و پوکی استخوان، میتوانید با توجه به سلامت شخصی خود، از این فرصت برای ارتقای آمادگی جسمانی و توانمندیهای خود استفاده کنید. این شامل برنامههای ورزشی مناسب و متعادل، تغذیه سالم و متنوع، مراقبت از پوست و مصرف ویتامینها و مواد مغذی مهم برای سلامت استخوانهاست. همچنین، مشاوره با پزشک و رعایت دستورات او در خصوص مراقبت از استخوانها میتواند به بهبود سلامت استخوانها و کاهش خطر پوکی آنها کمک کند.
پوکی استخوان چگونه درمان می شود
روش های درمانی پوکی استخوان شامل تجویز داروها، مکمل های کلسیم، ویتامین D و تغییراتی در سبک زندگی می باشند.
اگر تشخیص پوکی استخوان باشد، معمولا دارو تجویز می شود. داروها به تقویت تدریجی استخوان ها در گذر زمان و جلوگیری از شکستگی مفید می باشند.
پرسش و پاسخ
چرا پوکی استخوان در زنان بیشتر است؟
در بانوان، هورمون استروژن به حفظ قوای استخوان کمک می کند. کاهش استروژن در دوران یائسگی باعث تحلیل سریع استخوان می شود که می تواند منجر به پوکی استخوان شود. در بین هر دو خانم و پنج آقای بالای 50 سال یک نفر به شکستگی استخوان ناشی از پوکی استخوان دچار می شود؛ بنابراین سالم نگه داشتن استخوان ها ضروری می باشد.
چه نوع ورزش هایی برای استخوان های من مفید هستند؟
ورزش هایی که با وزن بدن هستند بهترین ها برای استخوان هایتان می باشند. مثال هایی برای ورزش های وزن بدن شامل ایستادن و حرکت دادن پاها – راه رفتن تند، رقصیدن و دویدن هستند. تقویت عضلات بدن می تواند از استخوان ها محافظت کند و تعادل را بهبود ببخشد. تمرینات تقویت عضلات می تواند شامل وزنه برداری در باشگاه را نشود. تمرین های سبک و ساده ای هستند که می توانید آن ها را برای راحتی خود در خانه انجام دهید.
آیا کلسیم برای جلوگیری از علائم پوکی استخوان موثر است؟
کلسیم ماده اصلی ساختمانی استخوان ها می باشد و به آنها قدرت و شکل می دهد. توانایی بدن ما برای جذب کلسیم هنگامی که مسن تر می شویم، کاهش می یابد؛ بنابراین اطمینان از دریافت کلسیم کافی در مراحل بعدی زندگی مهم می باشد.
خوردن غذاهای غنی از کلسیم بهترین راه برای رساندن کلسیم به بدن می باشد. توصیه می شود که افراد بزرگسال روزانه 700 میلی گرم کلسیم دریافت کنند. غذاهای غنی از کلسیم شامل شیر، پنیر، ماست، محصولات سویای غنی شده با کلسیم، سبزیجات با برگ های سبز و میوه های خشک می باشند. سعی کنید مقداری از غذاهای غنی از کلسیم را به وعده های غذایی خود اضافه یا به عنوان میان وعده از آن ها استفاده کنید. اگر فکر می کنید که به مقدار کافی کلسیم از مواد غذایی دریافت نمی کنید، با پزشک خود مشورت کنید. ممکن است نیاز به استفاده از مکمل های کلسیم داشته باشید.
بهترین vitamin D برای پوکی استخوان چیست ؟
ویتامین D به جذب کلسیم کمک میکند. اگر به اندازه کافی ویتامین D مصرف نکنید، بدن شما ممکن است کلسیم مورد نیاز برای تقویت استخوانها را به اندازه کافی تامین نکند.
مهمترین منبع ویتامین D قرار گرفتن در معرض نور خورشید است. در تابستان، بیشتر مردم با قرار گرفتن کوتاه مدت در زیر نور آفتاب بدون استفاده از کرم ضد آفتاب، مقدار کافی ویتامین D را دریافت میکنند. اما باید اجازه دهید پوستتان قرمز یا آفتاب سوخته نشود. همچنین، مقدار کمی ویتامین D به طور طبیعی در برخی غذاها یافت میشود، مانند روغن ماهی، تخم مرغ و غلات غنی شده صبحانه.
در زمستان، بیشتر مردم نمیتوانند ویتامین D کافی را از نور خورشید بدست آورند و تامین این ویتامین تنها از طریق غذا مشکل است. در این صورت، مشورت با پزشک خود را جویا شوید. او ممکن است به شما پیشنهاد دهد که از مکملهای ویتامین D به صورت روزانه استفاده کنید.
آیا کاهش وزن در جلوگیری از پوکی استخوان تاثیری دارد؟
حفظ وزن مناسب می تواند به داشتن استخوان های سالم کمک کند. وزن کم بدن یعنی استخوان های کوچکتر که احتمال شکستگی بیشتری نیز دارند و همچنین یعنی در هنگام افتادن چربی و عضله کمتری برای محافظت از شما وجود دارد.
اگر سوء تغذیه دارید و همچنین انرژی کافی از رژیم غذایی خود دریافت نمی کنید، احتمالا مواد مغذی کافی نیز نمی خورید تا به ساخت استخوان های سالم کمک کند.
ارتباط سیگار کشیدن با پوکی استخوان چیست؟
تحقیقات نشان داده اند که سیگار کشیدن و نوشیدن الکل هر دو می توانند منجر به تحلیل استخوان و افزایش خطر شکستگی استخوان شوند. سیگار کشیدن در هر مقداری برای استخوان ها مضر است.
اگر در گذشته سیگار می کشیدید. پس استخوان های شما احتمالا مقداری ضعیف شده باشند. دریافت کلسیم و ویتامین D کافی، ورزش مستمر و منظم و داشتن وزن مناسب نیز ضروری می باشند.
